1 Mayıs: İşçinin Bayramı mı, Sarı Sendikaların Gölgesinde Patronların Günü mü?

Her yıl 1 Mayıs geldiğinde aynı cümleleri duyarız: “Emek en yüce değerdir”, “İşçi baş tacıdır”, “Alın teri kutsaldır…” Peki gerçekten öyle mi? Yoksa bu sözler sadece yılda bir gün hatırlanan birer temenniden mi ibaret? Tarihsel olarak 1 Mayıs, emeğin sömürüye karşı ayağa kalktığı gündür. İşçinin insanca yaşama talebinin, adalet arayışının sembolüdür. Ancak bugün geldiğimiz noktada bu anlamın ne kadarının hayatta karşılık bulduğu ciddi bir soru işareti. Çünkü sahaya baktığımızda tablo farklıdır. Düşük ücretler, güvencesiz çalışma koşulları, uzun mesailer… Ve en önemlisi, hakkını aramak isteyen işçinin çoğu zaman yalnız bırakılması. Tam da burada devreye girmesi gereken yapılar vardır: sendikalar. Ama asıl mesele de burada başlar. Bugün birçok çalışan için sendikalar artık güven veren kurumlar olmaktan uzaklaşmıştır. Bunun en önemli nedenlerinden biri de kamuoyunda sıkça dile getirilen “sarı sendika” gerçeğidir. Yani işçinin değil, işverenin çizdiği sınırlar içinde hareket eden; mücadele etmek yerine susmayı tercih eden yapılar… Bu sendikalar: İşçinin gerçek sorunlarını güçlü şekilde dile getirmez Grev hakkını kullanmaktan kaçınır Üyelerini bilinçlendirmek yerine pasif tutar İşverenle uyumu, işçinin hakkının önüne koyar Hal böyle olunca, sendika dediğimiz yapı bir hak arama mekanizması olmaktan çıkar, adeta bir denge unsuru gibi görünse de çoğu zaman işçinin aleyhine işleyen bir sisteme dönüşür. Ve işçi bir kez daha yalnız kalır. Bu yalnızlığın en somut örneklerinden biri ise yıllardır çözülemeyen bir mağduriyet: 1999 ile 2008 yılları arasında sigorta girişi olup Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesini kaçıran binlerce emekçi. Bir düzenleme yapıldı, milyonlar emekli oldu. Ama bir kesim var ki… Ne eski sisteme dahil edildi ne de yeni sistemde adil bir yere konuldu. Bu insanlar yıllarca çalıştı, prim ödedi, sistemin içinde kaldı. Ama bugün hâlâ şu sorunun cevabını bekliyorlar: “Biz ne zaman emekli olacağız?” Daha da önemlisi: “Bizim hakkımız ne zaman teslim edilecek?” İşte bu noktada sahada mücadele eden yapılar da var. Bunlardan biri de Emeklilikte Adalet Derneği. Bu dernek, 1999–2008 arası mağdur edilen emekçilerin sesi olmaya çalışıyor. Sosyal medyada, meydanlarda, basın açıklamalarında tek bir şeyi dile getiriyorlar: Adalet. Onların talebi aslında çok net: Aynı şartlarda çalışan insanlar arasında adil bir emeklilik sistemi kurulması. Kimsenin birkaç gün farkla hayat boyu cezalandırılmaması. Ama sorulması gereken kritik soru şu: Bu mücadelede sendikalar nerede? Milyonları ilgilendiren bu konuda sendikaların yeterince güçlü bir duruş sergilediğini söylemek zor. Eğer sendikalar gerçekten işçinin temsilcisiyse, bu kadar büyük bir mağduriyet karşısında daha gür bir ses çıkması gerekmez miydi? İşte bu yüzden bugün 1 Mayıs’ı konuşurken sadece kutlama değil, bir yüzleşme de yapmak zorundayız: Emek gerçekten değer görüyor mu? Sendikalar gerçekten işçinin yanında mı? Yoksa “sarı sendika” gerçeği, sistemin sessiz bir parçası haline mi geldi? Ve en önemlisi: Aynı sistem içinde yıllarca çalışan insanların hakkı neden eşit şekilde teslim edilmiyor? Sonuç olarak: 1 Mayıs hâlâ kağıt üzerinde işçinin bayramı. Ama gerçek hayatta, emeğin karşılığı verilmediği sürece bu gün bir bayramdan çok bir hatırlatma günüdür. Bir şeylerin yanlış olduğunu hatırlatan… Ve düzeltilmesi gerektiğini haykıran bir gün. Çünkü mesele sadece kutlamak değil; hak etmek, hakkını almak ve hakkını savunabilmektir.